piše: Nevena Stajković
fotografiše: Filip Mićović
Svaki grad ima detalje – murale, kapije, ajnforte – pored kojih prolazimo gotovo svakog dana, a ne zaustavimo se da sagledamo njihovu lepotu i jedinstvenost. Upravo zato ovog puta zastajemo ispod jedne zidne slike koja se nalazi na lepoj pančevačkoj jednospratnici u stilu pseudo ili provincijskog rokokoa, na uglu ulica Vojvode Radomira Putnika i Živojina Mišića, na samom ulasku na Korzo. Prvi vlasnik kuće bio je Valentin Berger, da bi nešto pre Prvog svetskog rata postala trgovina Alojza Goloba, a u godinama koje su usledile, tu je bila smeštena delikatesna radnja Ise Ćirilova.
Međutim, glavni junak naše priče je mladić sa zidne slike koja krasi nišu u samom uglu gornjeg dela fasade pomenute kuće. Figura je obučena u crvenu odoru i nosi šešir na glavi, što ukazuje na plemićko poreklo. Ipak, u njenoj levoj ruci nalazi se štap, pored kojeg stoje pas i ovca, a upravo ovi atributi otkrivaju da je reč o pastiru. Zanimljivo je da je u religijskoj terminologiji reč pastir sinonim za sveštenika i duhovnog vođu, jer je mladić sa slike zapravo Sveti Vendelin, irsko-škotski svetac, zaštitnik pastira, stočara, seljaka, domaćih životinja, ali i lutalica i usamljenika. Veruje se da je ovaj kraljević rođen 554. godine, te da se kao mlad odrekao krune i postao pastir u malom mestu Toleju, u blizini Trira u Nemačkoj. Pomagao je pustinjacima, negovao obolele od kuge i lečio stoku, te je njegov grob postao svetilište i mesto susreta hodočasnika. Prisustvo sveca zaštitnika putnika na fasadi kuće u samom gradskom središtu otvara pitanje kome je njegova zaštita bila namenjena – ukućanima, putnicima koji su prolazili gradom ili i jednima i drugima.
Da čitava priča bude još intrigantnija – ne možemo sa sigurnošću tvrditi ni ko je i kada na uglu jednospratnice naslikao lik Svetog Vendelina. Međutim, pretpostavljamo da se to desilo u 19. veku, s obzirom na to da se slika ovog sveca, datirana u 19. vek, nalazi u crkvi Svetog Karla Boromejskog u Pančevu. Zanimljivo je istaći da se tokom Drugog svetskog rata u prizemlju kuće na ulasku na Korzo nalazila poslastičarnica, a slika Svetog Vendelina prekrečena je, te je na njenom mestu osvanula reklama na kojoj je bila prikazana devojčica sa sladoledom u desnoj i torbicom u levoj ruci. Nova fasadna boja prekrila je i reklamu, ali se s vremenom ljuštila, otkrivši iznova sliku Svetog Vendelina. Zahvaljujući konzervatorskim radovima Slađane Dinić Đorđević tokom 1996. godine Sveti Vendelin je ponovo ugledao svetlost dana i postao zaštitnik svih slučajnih i namernih prolaznika kroz naš sladak grad. I danas se slika jasno vidi i intrigira svakog ko primećuje nenametljive detalje grada.
septembar, 2026.
