„Kozaci” Vasilij Kandinski, foto: Wikipedia

Rubriku „Slika meseca” započećemo slikom Kozaci ruskog avangardnog slikara Vasilija Kandinskog. Ovo delo je retko reprodukovano, ali često viđeno kao deo mnogo poznatije slike Kompozicija IV koja na svojoj levoj strani sadrži gotovo istovetan prizor. Kandinski je Kozake naslikao u Minhenu između 1910. i 1911. godine.

Slika Kozaci je u najvećoj meri apstraktna kompozicija, međutim, ona zadržava neke prepoznatljive elemente, te se u ovoj fazi Kandinskovog stvaralaštva još uvek ne može okarakterisati kao potpuno apstraktno delo.

Apstraktna umetnost je stil u umetnosti koji se bazira na ideji pojednostavljivanja objekata, figura, pejzaža na proste geometrijske forme, pri kojima se ostvaruju njihove šematizovane ili apstraktne verzije. Termin se upotrebljava i za opis umetničkih dela koja uopšte nemaju izvor u prirodi, već se koriste različitim geometrijskim objektima.

Vasilij Kandinski, foto: Wikipedia

Slika nastaje u Minhenu između 1910. i 1911. godine u vremenu oko formiranja grupe „Plavi jahač“. Ova kompozicija nastaje u prelaznom periodu autorovog umetničkog mišljenja i stvaralaštva, te se jasno vidi prelaz iz ekspresionizma ka apstrakciji, pogotovo ako uzmemo u obzir vrlo svedene figure naslikane crnom linijom kao i odsustvo perspektive. Međutim, i dalje je moguće protumačiti pojedine elemente slike, kao jato ptica u gornjem desnom uglu ili narandžaste šlemove na glavi kozaka. Ovi elementi jasno govore da u ovom dobu Kandinski još uvek razvija svoje teorije o boji i tek zalazi u potpuno razlaganje slike na savršenstvo, duhovno i emocionalno iskustvo, koje će tek dostići u svojim poznijim delima.

Kandinski se često vezuje za ekspresionistički umetnički pokret, ne samo u slikarskim delima, već i u njegovom pisanju o umetnosti se mogu videti jasnije odlike ekspresionizma. Eskpresionizam je pokret u umetnosti koji se javlja početkom 20. veka.

Kako sam Kandinski navodi slika je impresionistički prikaz Kozaka koji ulaze u Moskvu tokom revolucionarnih dešavanja godina 1905-1906. Kozaci su za vreme ruske revolucije 1905. bili u službi cara kao vojna jedinica i u periodu nemira i demonstracija su bili često korišćeni da rasteraju demonstrante i raščiste nerede. Postavlja se pitanje zašto Kandinski odlučuje da naslika ovu sliku tek pet godina kasnije. Zna se da za vreme revolucije on nije ni bio u Rusiji već je tih godina sa Gabrijelom Minter putovao Evropom.

Ova slika je značajna kao svedočanstvo (manje popularnog) prelaznog perioda, umetnikov odgovor na politička i socijalna dešavanja u otadžbini, ali i inspiracija za čuvenu sliku Kompozicija IV. Danas se čuva i može se videti u galeriji Tate u Londonu.

piše: Marko Kolarović

Februar, 2016.

Leave a Reply

Your email address will not be published.