Spomen obeležje na mestu predaje ključeva Beograda na Kelemegdanu 1867. godine, foto: Đorđe Stakić

Na Savskom šetalištu na Kalemegdanu od 18. aprila do 15. maja 2017. godine, otvorena je izložba koja obeležava 150 godina od turske predaje ključeva Beograda knezu Mihailu Obrenoviću. Godine 1867, knez Mihailo je od Ali Riza-paše dobio ključeve grada 6. aprila po julijanskom, odnosno 18. aprila po gregorijanskom kalendaru (mada se u javnosti uglavnom pojavljuje 19. april kao datum ovog događaja usled zanemarivanja razlike između ova dva kalendara koja je u 19. veku  iznosila 12, a ne 13 dana).

Simbolična predaja ključeva odigrala se na prostoru današnjeg kalemegdanskog parka, tačnije na njegovom ulazu sa desne strane, gde se danas i nalazi spomen obeležje, a usledila je nakon čitanja fermana sultana Abdula Azisa kojim su Beograd, Šabac, Smederevo i Kladovo predati na upravu srpskom narodu (uz Soko i Užice ovo su ujedno gradovi čiji se natpisi nalaze na spomeniku knezu Mihailu na Trgu Republike). Ovaj događaj, još jedan u nizu za konačno oslobođenje od turske vlasti i sticanje autonomije, označio je novi period u istoriji Beograda i Srbije.

Iste godine, naredbom kneza Mihaila, počinje uređenje Beograda. Emilijan Josimović, prvi srpski urbanista, sproveo je prvo geodestsko snimanje Beograda i izneo svoj plan i predlog regulisanja stare varoši u šancu. Ovim poduhvatom počeo je proces kreiranja evropskog vizuelnog identiteta Beograda.

Izložba na Savskom šetalištu realizovana od strane JP „Beogradska tvrđava”, Biblioteke grada Beograda i Muzeja grada Beograda, ilustruje predaju ključeva, ali i događaje koji su joj prethodili, njen značaj i posledice, kao i svedočanstva nekolicine uglednih onovremenika o životu u Kneževini Srbiji. Publika ima priliku da na 10 trostranih panoa na otvorenom prati razvoj nastanka moderne srpske države kroz ovaj konkretan događaj i da vidi reprodukcije fotografija, litografija, geografskih karata, novinskih ilustracija i dokumenata iz ovog perioda koje je za nju odabrao autorski tim: Olivera Vučković, Ljubica Ćorović i Vladimir Tomić.

Ukoliko ste propustili Dane Beograda ili vas je omeo pretežno kišni april u Beogradu – ne očajavajte, jer je maj pravo vreme za promenadu Savskim šetalištem i uživanje u izložbi na otvorenom.

piše: Ana Samardžić

Leave a Reply

Your email address will not be published.