foto: Tijana Jovanović

piše: Tijana Jovanović

Dom najveće i najraznovrsnije kolekcije biljaka i gljiva na svetu, Kju Botanička bašta (eng. Kew Gardens) nalazi se među najbitnijim botaničkim baštama na svetu. Postoji više od 250 godina, zvanično je osnovana 1840. godine, dok je 2003. postala kulturno dobro Uneska. Kju bašta najveći je UNESCO lokalitet u Londonu, prostire se na 132 hektara i sadrži bogate zelene predele na otvorenom, staklene bašte i ukupno 40 zgrada zaštićenih kao spomenici kulture. Ovaj fascinantni spoj prirode, arhitekture, nauke i čoveka nudi jedno nesvakidašnje i prelepo iskustvo. Od ugroženih biljnih vrsta, biljaka koje su izumrle u prirodi, arhitektonskih spomenika kulture do biblioteke koja sadrži više od pola miliona knjiga, umetnina, ilustracija, fotografija, pisama i mapa, Kju svakim svojim delom opravdava zašto je jedna od najznačajnijih botaničkih bašta na svetu.

Kolekcija živih biljaka ove bašte sadrži preko 27 000 taksona (skup jedne ili više populacija organizama). Herbarijum (zbirka osušenih i presovanih biljaka) jedan je od najvećih na svetu i sadrži okvirno 7 000 000 vrsta. Preko 14 000 stabala okružuje staklene bašte. Među ovim stablima nalazi se preko 2000 različitih vrsta, uključujući i neke koje su veoma retke. Najstarija stabla datiraju iz 18. veka i nalazila su se na lokaciji Kju bašte i pre nego što je ceo kompleks nastao. Neka stabla toliko su stara da se ne mogu pronaći nigde više u Britaniji. Najviše drvo visoko je 40 metara (oko 13 spratova), a drvo koje najbrže raste i čija se krošnja najviše širi dostiže 30 metara u visini i u širini.

foto: Tijana Jovanović

Kju botanička bašta prelepo je mesto za posete, što govori i činjenica da preko 1 350 000 turista poseti ovu lokaciju na godišnjem nivou.

foto: Tijana Jovanović

Palmina kuća (eng. Palm House) izgrađena je između 1844. i 1848. godine i sadrži mnoge vrste koje su ugrožene ili, nažalost, potpuno izumrle u spoljnom svetu. Interesantna činjenica je da se ispod ovog objekta nalaze podzemni tuneli sa ugrađenim šinama koje su se koristile za transport energenata za grejanje staklene bašte. Takođe, umesto dimnjaka, koji bi narušili izgled ove impozantne građevine, tuneli su služili za protok dima. Jedna od zanimljivih biljaka koja se može videti u ovom objektu jeste palma poreklom sa Madagaskara koja živi oko 50 godina, cveta jednom tokom svog veka trajanja i ubrzo nakon toga umire.

foto: Tijana Jovanović

Kuća umerene klime (eng. Temperate House) više je nego duplo veća od Palmine kuće, površine 4880 m2, građena je između 1862. i 1899. godine i svojevremeno je bila najveća staklena bašta na svetu. Nakon što je renovirana između 2010. i 2018. godine, postala je dom za 10 000 biljaka, tj. 1500 različitih vrsta. U okviru ovog neverovatnog broja nalazi se i 6 vrsta koje su izumrle u spoljnom svetu i mogu se jedino videti u botaničkim baštama ili privatnim kolekcijama. Najviše drvo iznosi 30 metara, dok je najstarija biljka poreklom iz centralnog Meksika i stigla je u Kju neverovatne 1880. godine. I na kraju, u ovoj građevini nalazi se biljka, poreklom iz Južne Afrike, koja je toliko retka da nikada nije pronađen par za nju, pa je reprodukcija nemoguća. Biljka je dobila titulu najusamljenije biljke u Kju bašti.

foto: Tijana Jovanović

Prelepa i jako interesantna biljka koja se najčešće nalazi u severoistočnoj Aziji zapravo je vrsta đumbira i poznata je kao đumbir u obliku košnice (eng. Beehive ginger).

foto: Tijana Jovanović

Konzervatorijum princeze od Velsa (eng. Princess of Wales Conservatory) otvoren je 1987. godine od strane princeze Dajane. Ovaj konzervatorijum površine je 4500m2, ima 10 različitih temperaturnih zona i, pored biljnog sveta, ima i bogat životinjski svet u vidu podvodnih životinja i guštera koji se staraju o broju neželjenih insekata u bašti. Interesantna činjenica vezana za ovaj objekat jeste da je prilikom njegove izgradnje ser Dejvid Atenborou (eng. Sir David Attenborough) zakopao vremensku kapsulu koja sadrži seme bitnih useva za ljudsku ishranu i nekoliko ugroženih vrsta. Plan je da se kapsula otvori 2085. godine (100 godina nakon kreiranja), kada se smatra da će biljke koje kapsula sadrži biti ili ugrožene ili potpuno izumrle.

foto: Tijana Jovanović

Neš Konzervatorijum (eng. The Nash Conservatory) objekat je koji je prvobitno izgrađen u neposrednoj blizini Bakingemske palate (eng. Buckingham Palace) u centru Londona, a zatim 1836. godine ceo objekat premešten je ciglu po ciglu u Kju.

novembar, 2021.

Leave a Reply

Your email address will not be published.