piše: Marijana Marković
Na takozvanom smaragdnom ostrvu, u turističkom centru Dablina, nedaleko od Triniti koledža i pored crkve posvećenoj Svetom Andreju nalazi se skulptura irske umetnice Džin Patriše Rinhart (Jeanne Patricia Rynhart, 1946–2020). Izlivena u bronzi devojka bujne kose skupljene u punđu, u odeći koja upućuje na sumnjiv moral, jednom rukom drži kolica ispred sebe, a drugom jednu od tri pletene korpe smeštene na kolicima. Izraženi dekolte haljine u koju je odevena je u godinama kada je skulptura prikazana javnosti izazvala različite kontroverze. Međutim, autorka skulpture se prilikom osude pozivala na izgled odeće uličnih prodavačica epohe iz koje se verovalo da potiče Moli Maloun. Isticala je da bi bilo pogrešno da se prilikom sagledavanja skulpture oslanjamo na savremene vrednosti morala.
Legenda o Moli Maloun razvila se iz pesama o čednoj prodavačici koja je noću na dablinskim ulicama imala ne toliko čedno zanimanje i koja je zbog groznice umrla kao mlada devojka. S vremenom je pesma o Moli razvijena u priču o istorijskoj ličnosti iz 17. veka. Prva poznata pesma o devojci istog imena koja je prodavala morske plodove po ulicama Dablina zabeležena je u Bostonu, a ne u Irskoj, i to 1876. godine. Verovatno da su irske izbeglice tokom godina Velike gladi (1845–1849), a i u narednom periodu, sa sobom na put ka boljem životu sa druge strane Atlantskog okeana ponele i mnogobrojne narodne pesme, među kojima se našla i jedna o Moli Maloun. Pesma je nakon osam godina zabeležena i u Londonu, dok su kasnije pojedini elementi otkriveni u nekoliko pesama s kraja 18. i početka 19. veka. U tim verzijama reč je o ne toliko čednoj devojci.
In Dublin fair city, where the girls are so pretty,
I first set my eyes on sweet Molly Malone;
She wheeled her wheel-barrow, through streets broad and narrow,
Crying “Cockles and mussles, alive, all alive.
Alive, alive o! Alive, alive-o!”
She was a fishmonger, but sure ‘twas no wonder,
For so were her father and mother before;
And they both wheeled their barrow, through streets broad and narrow,
Crying, “Cockles and Mussels, alive, all alive.”
She died of the faver, no one could releave her,
And that was the end of sweet Molly Malone;
But her ghost wheels her barrow, through streets broad and narrow,
Crying, “Cockles and mussels, alive, all alive.”
Priču o setnoj sudbini prodavačice školjki i dagnji iz svog repertoara nije izostavio ni jedan od najdugovečnijih irskih folk bendova, The Dubliners (pesma je poznata i pod nazivom Cockles and mussels i In Dublin’s fair city), kao ni Šinejd O’Konor. Pesma o Moli Maloun s vremenom je postala nezvanična himna grada. Iz tog razloga Moli Maloun je, kao jedan od najpoznatijih simbola Dablina, dobila svoju skulpturu 13. juna 1988. godine, koji je proglašen danom Moli Maloun. Razlog za to leži u neosnovanoj tvrdnji da se Moli Maloun može poistovetili sa izvesnom Moli za koju su istorijski izvori zabeležili da je preminula 13. juna 1699. godine. Iako i danas nije jasno da li je reč o legendi ili istorijskoj ličnosti, pesma o rano preminuloj devojci je toliko popularna da se svakodnevno može čuti na ulicama grada, dok je skulptura postala jedna od rado posećenih turistričkih atrakcija Dablina.
septembar, 2023.
