Posvete, omaži, inspiracije i nadahnuća. Koliko je jednom umetniku teško da predstavi drugog i da li mu je još teže ili ne ako je reč baš o kolegi? I što bi to uopšte bilo teže od, recimo, toga da posveti stihove svojoj vernoj ljubi? Ovog puta ponovo dovodimo u vezu vizuelnu umetnost i muziku i odajemo počast njihovom prožimanju, uzajamnom divljenju i bliskosti. Kako to izgleda kada muzičari posvete pesme poznatim umetnicima – svojim uzorima, videćemo u sledećim redovima.

Simon & Garfunkel, So Long, Frank Lloyd Wright, 1969.

Zbogom Frenku Lojdu Rajtu rekli su Sajmon i Garfankel deset godina nakon umetnikove smrti uz stihove pune poštovanja: Architects may come and/ Architects may go and/ Never change your point of view/ When I run dry/ I stop awhile and think of you. Međutim, postoji još jedan nivo pesme. Naime, neki smatraju da je ona bila najava razlaza ovog dua, kako je Garfankel prvobitno studirao arhitekturu, te se navedeni stihovi mogu protumačiti i kao njihov međusobni otpozdrav.

 

Dejvid Bouvi, Andy Warhol, 1971.

Bouvi je u ranim godinama karijere bio veliki poštovalac američkog pop-art umetnika Endija Vorhola. Na albumu Hunky Dory iz 1971. godine, nekoliko pesama je posvetio svojim uzorima (pored Vorhola, tu su bile i pesme posvećene Bobu Dilanu i Luu Ridu). Smatra se da mu je tek snimljeni album poslao, a pesmu izveo uživo kada je došao iste godine u Vorholov klub The Factory u Njujorku, ali da je Vorholova reakcija bila neodređena. Mnogo godina kasnije, Bouvi se našao u ulozi svog ranog uzora Vorhola u filmu o još jednom umetniku i Endijevom velikom prijatelju, Žan-Mišelu Baskijatu (Basquiat iz 1996. godine).

 

Don MekLin, Vincent (Starry, Starry Night), 1971.

Stihovima Starry, starry night/ Paint your palette blue and gray počinje jedna vrlo emotivna balada posvećena Vinsentu van Gogu. Sa puno empatije muzičar nas i stihovima i melodijom uvlači u umetnikov život i njegovu neshvaćenu prirodu, opisujući zaista njegova dela, prvenstveno Zvezdanu noć i to kako nam se ona obraćaju: Now I think I know what you tried to say to me/ And how you suffered for your sanity/ And how you tried to set them free/ They would not listen, they’re not listening still/ Perhaps they never will. U sličnom melanholičnom tonu, Eli Gulding je 2018. godine obradila ovu MekLinovu pesmu, još jednom podsećajući na jednog od najuticajnijih modernih umetnika.

 

The Modern LoversPablo Picasso, 1972.

Simpatična pesma američkog protopank benda koja govori o šarmu određenih umetnika i njihovom uspehu kod žena (ovde konkretno Pikasovom): Well he was only five foot three but girls could not resist his stare/ Pablo Picasso was never called an asshole / Not in New York. Pesma je objavljena četiri godine kasnije, a kroz istoriju je doživela preko deset obrada, među kojima se našla i jedna Bouvijeva.

 

Pol Sajmon, Rene and Georgette Magritte With Their Dog After the War, 1983.

Pesma je navodno nastala na osnovu dve fotografije Renea Magrita i njegove supruge Džordžet – jedne sa njihovim psom, a druge nastale posle rata (mada je verovatnije da su i jedna i druga iz šezdesetih). Sajmon je bio inspirisan fotografijama koje je video i napisao pesmu u kojoj je bračni par nostalgičan za nekim minulim vremenima i du-vop muzikom. Originalni spot je bio aluzija na Magritova dela i njegov nadrealizam.

 

Manic Street Preachers, Interiors (Song for Willem de Kooning), 1996.

Britanski alternativni rok sastav posvetio je pesmu holandsko-američkom umetniku Vilemu de Kuningu. Zbog stihova refrena Say you can remember say where is the tomorrow/ Say where you are coming from/ Say what you have left us pojedini smatraju da je bend bio podstaknut teškim de Kuningovim stanjem prouzrokovanim Alchajmerovom bolešću, usled kog više nije mogao da se seti ni sopstvenih dela.

 

Džon Kejl, Magritte, 2003.

Koliko često viđamo ili zaboravljamo Magrita podseća nas Džon Kejl u još jednoj pesmi o ovom umetniku nadrealizma. Tumačenja mogu biti brojna, ali možda nam pesma ukazuje na ono što je nadrealno u našim životima kao što je bilo nadrealno i u umetnosti Renea Magrita.

 

Counting Crows, When I Dream of Michelangelo, 2008.

Frontmen i tekstopisac benda, Adam Duric, izjavio je jednom prilikom da je na ovoj pesmi radio dugo i nije tačno znao o čemu je. Zamislio je Mikelanđela dok oslikava svod Sikstinske kapele i Stvaranje Adama i pokušavao da shvati odnos između njega i božanskog. Kasnije je zaključio da je reč o večitoj umetnikovoj težnji da dostigne nešto nedodirljivo i neuhvatljivo.

 

Weezer, Da Vinci, 2014.

Količina odgovornosti koju neko mora da oseća pišući stihove o svom omiljenom umetniku ništa je, izgleda, naspram osećanja prema voljenima koja pokušavamo da izrazimo pesmom. Američki rok bend Vizer peva o devojci koju ne bi mogao da oslika ni Da Vinči, ali ni da objasni Stiven Hoking i zbog koje su ostali potpuno bez reči. Mora da je imala tajanstveniji osmeh od Mona Lize.

 

Pol Veler, Hopper, 2017.

Omaž čuvenom američkom slikaru Edvardu Hoperu Veler ostvaruje kroz pesmu u kojoj zapravo priča o melanholičnoj atmosferi slike Noćne ptice (Nighthawks): In late night bars/ The ghost of Hopper/ Paints such melancholy colours/ With sullen neon lights. Kao jednu od najpoznatijih slika američke umetnosti uopšte, sa nebrojano puno parodija, zanimljivo ju je videti u njenom izvornom značenju, ali ovog puta u drugom umetničkom mediju.

 

piše: Ana Samardžić

Leave a Reply

Your email address will not be published.