Ilustracija: Ljiljana Đajić

U prošlom broju smo izdvojili tri istraživanja sa vrlo zanimljivim zaključcima. Sva tri ukazivala su na potencijalni, ali i štetni, uticaj seksualizovanih sadržaja na one koji su njima izloženi. Međutim, na samom kraju, obećali smo i kritiku i protivargumente. 

 

Vreme je da pogledamo primere istraživanja koji bi se mogli iskoristiti u odbrani video-igara po pitanju nasilja i seksizma.

U istraživanju iz 2014. sa vrlo primamljivim engleskim naslovom Being Bad in a Video Game Can Make Us Morally Sensitive pod lupom je bilo pitanje da li činjenje virtuelnih nedela (nasilja) zapravo može da dovede do kontraefekta u stvarnom životu. Ispitanici su nasumično podeljeni u četiri grupe: jednu, u kojoj se od ispitanika tražilo da igraju određenu FPS (eng. First Person Shooter) igricu u ulozi teroriste, drugu, u kojoj su radili isto, ali u ulozi UN vojnika, treću, od koje se tražilo da se prisete situacije u kojoj su osećali izraženu krivicu i poslednju od koje se tražilo da se prisete potpuno uobičajenog dana. am, nasilje, video-igre, gejming, etika, filozofija, istrazivanja, naukaNakon toga im je dat upitnik kojem je svrha da meri određene moralne intuicije i načela. Kako istraživači tvrde, činjenje nekih virtuelnih zlodela zapravo može da dovede do nevirtuelnog prosocijalnog (društveno poželjnog) ponašanja, izazivanjem osećaja krivice. Osećaj krivice podrazumeva određeno interno preslišavanje moralnog kompasa svakog od ispitanika, što na kraju dovodi do povećanog moralnog senzibiliteta istih.

 

Sledeće istraživanje koje ćemo kratko prikazati bavi se konkretno seksizmom, a longitudinalne je vrste, što znači da su predmeti istraživanja (jesam li ja to upravo objektifikovao ispitanike?! O, bogo) praćeni duže vreme, tačnije tri godine. Ono je izašlo u formi članka u časopisu Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking 2015. pod neodoljivim nazivom Sexist Games=Sexist Gamers?A Longitudinal Study on the Relationship Between Video Game Use and Sexist Attitudes. Prateći grupu od oko pedeset hiljada ljudi nemačke nacionalnosti, a različitih uzrasta, stepena obrazovanja i posvećenosti igrama, testirali su tvrdnju da dugotrajna izloženost  seksističkim sadržajima teži da formira predrasude te vrste kod konzumenata istih (efekat kultivacije). U istraživanju se usputno daje i opaska da se najveći broj skorašnjih istraživanja na ovu temu temelji na teoriji – Teorija (hipoteza) kultivacije, za koju se dovodi u pitanje da li je uopšte naučna. Rezultati su sledeći: što je ispitanik bio obrazovaniji i/ili stariji, to je bilo manje seksističkih stavova. Starost i obrazovanje su takođe bili negativno korelirani sa učestalošću igranja video-igara. Što je najbitnije – nije pronađena veza između seksističkih stavova u oba pola sa količinom vremena posvećenom igranju, niti između preferiranja određenog žanra (role-playing, action, first-person shooter) i seksističkih stavova. Istraživače rezultati navode na dve sugestije: 1) na seksizam kod ljudi će verovatno veću snagu imati drugi faktori, kao što su lično iskustvo i neposredno društveno okruženje i 2) efekat kultivacije uzrokovan video-igricama otežan je (a možda i onemogućen) činjenicom da konzumenti, ne samo da igraju različite igrice, već i njihova interaktivnost čini da imaju različite doživljaje jedne te iste igrice. Ovo istraživanje je posebno zanimljivo jer je jedno od malobrojnih koje ide u smeru posmatranja dugoročnih efekata ove vrste na gejmere.

 

Za kraj ćemo navesti jedan članak koji je nastao kao odgovor i kritika na zaključke istraživanja jednog često citiranog autora, a čija istraživanja uglavnom demonstriraju tezu kako nas seksističke igre prave (većim) seksistima. U tekstu prijatno rogobatnog naziva The Association Between Sexist Games and Diminished Empathy Remains Tenuous: Lessons from Gabbiadini et al. (2017) and Gabbiadini et al. (2016) Regarding Sensationalism and Accuracy in Media Research data je sažeta kritika metodologije korišćene od strane (ne)spomenutog autora kao i vrlo zanimljivu listu vrlo senzacionalističkih tvrdnji koje se provlače u mnogim naučnim istraživanjima. Možda bi bilo zanimljivo da bacite pogled i vidite da slučajno i sami nekad niste tako nešto rekli.

 

Za one koji su izrazito radoznali za ovu temu, a kojima se čini da je nezadovoljavajuće navesti tek nekoliko istraživanja u prilog bilo kakvom kompleksnom pitanju, reći ćemo – da! Potpuno ste u pravu. Primetite, doduše, da navedena istraživanja imaju desetine vrlo zanimljivih referenci koje samo čekaju da budu istražene.

Nudeći vam retko ponuđene obe strane medalje ovog problema, hteli smo, takođe, pomalo da smekšamo razne predrasude sa kojima će mnogi od vas ući u ovu problematiku. Mi smo, kao i uvek, ovde pre svega da vam zagolicamo maštu.

januar, 2020.

Leave a Reply

Your email address will not be published.