Jugoslavija – iz prošlosti u sadašnjost

Foto: PAFF promo

Jubilarno, 10. izdanje Pančevo Film Festivala donosi i izbor filmova koji se, iz različitih vremenskih i autorskih perspektiva, vraćaju Jugoslaviji – njenom nasleđu, idejama, traumama i životu koji je nastavljen nakon njenog nestanka. Od porodičnih odnosa i radničkih prava do ratova, sećanja i svakodnevice ljudi koji su odrasli u različitim fazama zajedničke države, ovi filmovi pokazuju da Jugoslavija nije samo istorijska činjenica, već prostor sećanja i iskustava koji i danas oblikuje društva na njenom nekadašnjem prostoru.

Kroz igrane, dokumentarne i arhivske zapise, autori i autorke preispituju šta smo nasledili iz prošlosti, šta smo izgubili i šta od tog vremena i dalje živimo. Uoči jubilarnog PAFF-a, koji se održava od 23. do 27. septembra, izdvajamo filmove koji otvaraju upravo ta pitanja.

Male stvari, Maja Zvonimir Jurić (Pafforama)

Igrani; Hrvatska, Slovenija, Srbija; 80’; 2026.

Jednog zimskog vikenda sestre Anica i Irena, koja dovodi i svoje dvoje male dece, dolaze u posetu Ocu koji živi na ostrvu s njihovim bratom Ivanom, ćutljivim osobenjakom. Motiv za posetu je očeva odluka da proda porodičnu zemlju. Dve sestre, dvoje dece i dva muškarca koji se teško mogu brinuti za sebe prisiljeni su tokom tog zimskog vikenda, zatvoreni u trošnoj porodičnoj kući, da se suoče s potisnutim odnosima i teškim odlukama, dok će jedno od njih morati da podnese najveću žrtvu.

Ono što treba činiti, Srđan Kovačević (Pafforama)

Dokumentarni; Hrvatska, Srbija, Slovenija; 88’; 2025.

U srcu Ljubljane, Savetovalište za radnike (Delavska svetovalnica) stoji kao svetionik nade za najranjivije članove društva: zaposlene muškarce i žene, nezaposlene, osobe sa invaliditetom, penzionere i migrante. Daleko prevazilazeći tradicionalne granice sindikalnog rada, ova izuzetna organizacija podstiče solidarnost, bori se za pravdu i predviđa pravedniju budućnost za radničku klasu.

Mirotvorac, Ivan Ramljak (Pafforama)

Dokumentarni; Hrvatsk; 100’; 2026.

Godine 1991, na periferiji Tenje, Josip Reihl Kir, načelnik Policijske uprave Osijek i čovek posvećen pregovorima i miru, bio je ubijen. Mirotvorac je priča o poslednjim mesecima njegovog života na početku hrvatsko-srpskog rata, koji je Kir neumorno pokušavao da spreči, kroz iskaze svedoka i arhivske materijale iz tog perioda. Čak i posle više od 30 godina, mnogi detalji njegovog ubistva ostaju nejasni, a identiteti onih koji su naredili likvidaciju još uvek nisu poznati.

Yugo ide u Ameriku, Filip Gajić i Aleksa Borković (Pafforama)

Dokumentarni; Srbija, Hrvatska; 87’; 2026.

Četvoro milenijalaca rođenih devedesetih godina u SR Jugoslaviji odlaze na putovanje duž SAD u jugu – starom jugoslovenskom automobilu proglašenom za najgori automobil u istoriji SAD. Putuju kroz 24 savezne države od Njujorka do Los Anđelesa da pronađu odgovor na pitanje: šta to znači biti najgori? Tokom putovanja upoznaju ljude koji su radili na uvozu juga osamdesetih, današnje jugofanatike, Amerikance i emigrante iz postjugoslovenskih zemalja, ali upoznaju i svoju ličnu istoriju i na koji način je neodvojiva od juga.

Slet 1988, Marta Popivoda (Rani radovi)

Dokumentarni; Nemačka, Francuska, Srbija; 22’

Plesačica Sonja Vukićević (74) kreće se kroz socijalističko-modernističke prostore, dok njeno telo nosi arhiv poslednjeg jugoslovenskog sleta za Dan mladosti. Njeni pokreti odjekuju ritmovima prošlosti i sadašnjosti i, isprepleteni sa dnevničkim zapisima tinejdžerke iz 1988. godine, polako nas vraćaju u trenutak prelaska sa socijalističkog kolektivizma ka individualizmu, dok se iz senke prikradao nacionalizam koji će ubrzo oblikovati budućnost zemlje.

Žene narodnog fronta, Ivana Todorović (Rani radovi)

Dokumentarni; Srbija; 19’

U svojim najranjivijim trenucima, žene otkrivaju duboke veze između uma i tela, istovremeno krhke i beskrajno snažne. Sniman u ženskoj klinici, film se gradi kao tiho postojana celina, koja odzvanja poput otkucaja ženskog srca, od prvog daha do poslednjeg.